„Każdy ma prawo  do szczęścia i swego

                                          miejsca w społeczeństwie „

                                                                / Maria Grzegorzewska /

          W S T Ę P

               Każdy instytucjonalny podział na dzieci sprawne i niepełnosprawne jest sprzeczny z podstawowymi prawami człowieka i obywatela . Ten stan rzeczy regulują dokumenty prawa międzynarodowego :

-          Powszechna Deklaracja Praw Człowieka ONZ, Paryż 1948 ,

-          Konwencja o Prawach Dziecka – ratyfikowana przez Polskę w 1989r ,

-          Karta Praw Osób Niepełnosprawnych ,przyjęta przez Sejm RP w 1997r ,

-          Deklaracja z Salamanki .Wytyczne do działań w zakresie specjalnych potrzeb edukacyjnych , UNESCO 1994r .

Integracja jest nowym modelem oświaty , przeciwieństwem segregacji dzieci sprawnych i niepełnosprawnych .Nauczanie integracyjne , zwane włączającym , zakłada udostępnienie istniejącego systemu szkolnictwa masowego osobom niepełnosprawnym .

               W Polsce na szeroką skalę takie kształcenie odbywa się od dziesięciu lat , Europa zachodnia ma dłuższe doświadczenia .Wskazują one , że nie wszystkie dzieci z zaburzeniami w rozwoju i tzw. specjalnymi potrzebami edukacyjnymi muszą uczyć się w odrębnych szkołach czy w kosztownym nauczaniu indywidualnym i być izolowane od normalnie rozwijających się rówieśników .Mogą uczyć się i być razem ze wszystkimi – pod warunkiem , że będziemy chcieli je bliżej poznać , dostrzec podobieństwo i odrębność i uwzględnić obydwie te właściwości w dydaktyce i wychowaniu .Ponadto oświata integracyjna stanowi szansę wychowania inaczej nowego pokolenia ludzi zdrowych , które będzie miało wysokie zrozumienie , tolerancję i poszanowanie dla odmienności drugiego człowieka .

 C E L E   I N T E G R A C J I :

-          Udostępnienie uczniom niepełnosprawnym szkół publicznych

-          Nauczenie dzieci zdrowych naturalnej akceptacji odmienności drugiego człowieka .

-          Umożliwienie kontaktów rówieśniczych pomiędzy dziećmi zdrowymi i niepełnosprawnymi .

-          Umacnianie poczucia własnej wartości dzieci niepełnosprawnych .

        Podstawowe  cele  programu  nauczania  w  klasie  integracyjnej .

         Zgodnie ze współczesnymi tendencjami pedagogiki , rozwój dziecka przebiega najlepiej w środowisku rówieśniczym . Jeśli kształcenie i wychowanie ma przygotować do samodzielnego życia , podejmowania pracy i aktywnego spędzania wolnego czasu , to nie można tego osiągnąć w oderwaniu od życia społecznego i w izolacji podczas nauczania w warunkach domowych .

         Przedstawiony poniżej program nauczania ma na celu w jak największym stopniu umożliwić dzieciom niepełnosprawnym realizowanie programu szkoły powszechnej poprzez uzupełnianie poszczególnych partii materiału dodatkowymi ćwiczeniami oraz wzbudzanie pozytywnej motywacji i wiary w swoje możliwości .Program został przewidziany w szczególności dla dzieci z porażeniem mózgowym , z zaburzonym rozwojem społeczno – emocjonalnym , z mikrouszkodzeniami centralnego układu nerwowego – z tzw. normą intelektualną  lub z lekkim upośledzeniem umysłowym / przy rozłożeniu go na dłuższy czas /.

          Program ma też na celu kształtowanie postaw tolerancji i szacunku do dzieci obciążonych  niepełnosprawnością .

           Program nauczania składa się z pięciu części . Odnoszą się one do podstawowych przedmiotów nauczania . Przedstawiona w nim tabela zawiera z lewej strony : ogólny zarys programu wspólnego dla dzieci zdrowych i niepełnosprawnych według treści kształcenia w nauczaniu zintegrowanym zatwierdzonych przez MEN dla szkół powszechnych oraz z prawej strony : dodatkowe elementy metod nauczania wprowadzane w stosunku do dzieci niepełnosprawnych , które stanowią punkt wyjścia dla pedagoga specjalnego zarówno podczas lekcji całej klasy , jak i lekcji indywidualnych .

      I . J Ę Z Y K   P O L S K I

                Nauczanie języka polskiego ma na celu kształcenie umiejętności posługiwania się nim , opanowanie sprawności w zakresie wypowiedzi słownych i pisemnych , czytania oraz pracy z tekstem . Celem nauczania języka polskiego jest również rozbudzanie wyobraźni literackiej i myślenia twórczego oraz rozwijanie wrażliwości na piękno kultury i sztuki , a pośrednio kształtowanie postaw społecznych warunkujących aktywne uczestnictwo w życiu rodziny , szkoły , środowiska i narodu .

 A.      Ćwiczenia  w  mówieniu  i  pisaniu

   B .  Ćwiczenia  w  czytaniu  i  opracowywaniu  tekstów 

C .  Ćwiczenia  gramatyczno  -  ortograficzne  z  elementami  wiedzy o  języku 

                                                       K  L  A  S  A      I

 K  L  A  S  A        I I                                                                                 

 K  L  A  S  A      I I

 K  L  A  S  A        I  I  I

  D .        Ćwiczenia    słownikowo   -    frazeologiczne   i   syntaktyczne   

                                          K  L  A  S  A          I                                            

                                                     K  L  A  S  A          I  I

                                      K  L  A  S  A        I I I

 2 .      M A T E M A T Y K A

             Nauczanie matematyki w klasach początkowych jest podstawą kształtowania zdolności poznawczych i logicznego myślenia .Zadaniem jego jest kształtowanie rozumienia podstawowych pojęć matematycznych oraz określonych programem umiejętności . Nauczanie matematyki odgrywa również ważną rolę we wdrażaniu uczniów do rzetelnej pracy własnej i współdziałania w zespole . Ma doniosły wpływ na kształtowanie takich cech ,jak : koncentracja uwagi , wytrwałość w przezwyciężaniu trudności , staranność , cierpliwość ...cech , które z punktu widzenia pracy z dziećmi niepełnosprawnymi warunkują powodzenie ich rehabilitacji . Podobnie jak w przypadku treści nauczania języka polskiego , wyróżnione są poszczególne zagadnienia w kolejnych punktach z zaznaczeniem specjalnych ćwiczeń dla grupy dzieci niepełnosprawnych .

3 . K U L T U R A    F I Z Y C Z N A    I   R E H A B I L I T A C J A

               Zajęcia sportowe warunkują ogólny rozwój psychofizyczny dziecka . Pobudzają układ krążenia , oddychania i system nerwowy . Ruch fizyczny jest podstawą harmonijnego rozwoju organizmu , wyzwalającego optymalne możliwości dziecka . W przypadku jakichkolwiek dysfunkcji rozwojowych jego rola staje się tym bardziej znacząca! Dzieci nadpobudliwe , autystyczne , z wszelkiego rodzaju zaburzeniami emocjonalnymi , mikrouszkodzeniami centralnego układu nerwowego potrzebują dodatkowej rehabilitacji ruchowej dostosowanej do rodzaju ich potrzeb . Rehabilitacja (nie tylko w odniesieniu do dzieci z uszkodzonym narządem ruchu ) jest przedmiotem wielkiej wagi , stanowiącym punkt wyjścia dla wszystkich innych form wyrównywania  zaburzonych czynności . Ma elementarny wpływ na ogólną sprawność intelektualną i zdolność do przyswajania treści programowych przedmiotów . Stąd wyłania się potrzeba zatrudniania rehabilitantów w szkołach prowadzących oddziały integracyjne . Jedną – a w przypadku dzieci z uszkodzonym narządem ruchu dwie – lekcje gimnastyki dzieci niepełnosprawne powinny mieć osobno pod kierunkiem rehabilitanta . Pozostałe godziny gimnastyki powinny być przeznaczone na wspólne zabawy integracyjne dzieci w pełni sprawnych i niepełnosprawnych . Aby dzieci o mniejszej sprawności fizycznej nie czuły się pokrzywdzone przez los wśród kolegów całkowicie sprawnych , zabawy powinny być zawsze dostosowane do ich możliwości (np. na wspólnych zajęciach z dziećmi z uszkodzonym narządem ruchu przez wprowadzanie czworakowania w miejsce biegania ) .Warto również wzbudzać zainteresowania  współzawodnictwem sportowym organizując różnego rodzaju zawody . Dzieci o mniejszej sprawności fizycznej – tworząc parę – w niektórych ćwiczeniach mogą mieć szanse wyrównane tak samo , jak dzieci sprawne w parach między sobą . Można również wprowadzać rywalizację na punkty , w której liczy się jedynie sukcesy w biciu swoich własnych rekordów .Ćwiczenia tego typu bardzo wzmacniają motywację nie tyle do pokonywania innych , ile do pokonywania samych siebie .

           Najbardziej uniwersalną formą rehabilitacji dla wszystkich rodzajów zaburzeń rozwojowych są zajęcia na basenie ! Bez wątpienia zajęcia te przynoszą wielkie korzyści wszystkim dzieciom , nie tylko niepełnosprawnym , ale dzieci niepełnosprawne – z racji swoich zaburzeń – powinny mieć do nich ułatwiony dostęp .

           Wciąż nie docenia się roli zajęć sportowych . Traktuje się je jako luksusowy  dodatek do oddziaływań psychologicznych i pedagogicznych . Dzieci niepełnosprawne potrzebują większej liczby godzin dydaktycznych . Ponieważ pracują wolniej , również więcej czasu muszą poświęcać na odrabianie zadań domowych . Choćby tylko z tego względu potrzebują więcej –niż inne dzieci – również ruchu fizycznego . Skuteczność oddziaływań intelektualnych jest ściśle zależna od zabezpieczenia równowagi rozwoju psychofizycznego .

 4 . Ś R O D O W I S K O   S P O Ł E C Z N O  -  P R Z Y R O D N I C Z E

               Przedmiot środowisko społeczno – przyrodnicze daje szczególnie wiele okazji pozwalających na zbliżenie się do problemów ludzi niepełnosprawnych , z którymi borykają się w codziennym życiu , bowiem organizacja życia społecznego jest dostosowana do potrzeb i możliwości ludzi pełnosprawnych . Pojęcie niepełnosprawności jest jednak względne . Gdyby wyobrazić sobie miasto , w którego architekturze znajdują się np. krawężniki i schody wysokości 1 metra , okazałoby się , że wszyscy jesteśmy niepełnosprawni . Wszyscy jesteśmy ograniczeni zarówno pod względem fizycznym , jak i psychicznym . Jedni mniej , inni bardziej . Środowisko , które nie jest przystosowane do potrzeb i możliwości ludzi obarczonych dodatkowymi ograniczeniami wynikającymi z choroby , zamyka ich w domach , tym samym eliminując ich z życia społecznego . Dotyczy to nie tylko ludzi niepełnosprawnych ruchowo , ale również ludzi o każdym rodzaju niepełnosprawności umysłowej i psychicznej , którzy – choć nie muszą pokonywać barier związanych z fizycznym poruszaniem się – stają przed murem niezrozumienia i odrzucenia . Dla ludzi niepełnosprawnych o wiele większym cierpieniem niż sama choroba są bariery architektoniczne i bariery psychologiczne – tkwiące w społeczeństwie . To właśnie one , a nie choroba , uniemożliwiają im normalne życie i nakładają na nich ciężary niejednokrotnie nie do udźwignięcia .

            Przedmiot środowisko społeczno – przyrodnicze daje również bardzo wiele okazji do kształtowania wrażliwości dzieci na piękno przyrody , która zawsze pociąga za sobą wrażliwość na drugiego człowieka . Dlatego tak ważne jest , by podczas realizacji programu zwracać dzieciom uwagę na nieustannie zmieniające się barwy , kształty , zapachy i mowę dźwięków środowiska przyrodniczego oraz na jego wpływ na naszą psychikę .

             Program przedmiotu środowisko społeczno – przyrodnicze został oparty na programie MEN dla szkół podstawowych . Ponieważ wszystkie proponowane poniżej elementy programu w tym przedmiocie dotyczą jednocześnie pracy z dziećmi niepełnosprawnymi i zdrowymi , nie ma potrzeby wprowadzania tabeli .

               Główne cele przedmiotu środowisko społeczno – przyrodnicze :

• Stopniowe zapoznawanie dziecka z jego otoczeniem : szkołą , domem rodzinnym , miejscem , w którym znajduje się szkoła;
• Stopniowe zapoznawanie dziecka ze zjawiskami zachodzącymi w przyrodzie o różnych porach roku ;
• Rozwijanie zdolności poznawczych i umiejętności działania ;
• Kształtowanie orientacji w terenie ;
• Kształtowanie określonych postaw i umiejętności w kontaktach z ludźmi i w obcowaniu z przyrodą .

K  L  A  S  A    I

 A . W klasie i w szkole

 Klasa lekcyjna jako miejsce nauki – wyposażenie .

Szkoła – wygląd budynku i otoczenia .Zwrócenie dzieciom uwagi na przystosowanie budynku szkolnego do potrzeb dzieci niepełnosprawnych poruszających się na wózkach inwalidzkich .

Organizacja życia w klasie i w szkole . Przestrzeganie zasad bezpieczeństwa i higieny .

Omówienie z dziećmi zasad bezpiecznego przewożenia niepełnosprawnych kolegów na wózkach w czasie przerw międzylekcyjnych .

Stosunki koleżeńskie i wzajemna pomoc , ze szczególnym uwrażliwieniem dzieci pełnosprawnych na potrzeby (zarówno fizyczne , jak i psychiczne ) niepełnosprawnych rówieśników .

Pracownicy szkoły . Podstawowe czynności wykonywane przez osoby pracujące w szkole .

Zachowanie się wobec pracowników szkoły .

Rośliny ozdobne w klasie i w szkole . Rozpoznawanie roślin . Czynniki warunkujące rozwój roślin .

             B . Droga do szkoły

 Elementy drogi dziecka do szkoły i z powrotem : jezdnia , pobocze , chodnik ...Zwrócenie uwagi dzieciom pełnosprawnym na bariery architektoniczne utrudniające poruszanie się na ulicy osobom niepełnosprawnym .

Przepisy i zasady poruszania się na drodze . Zagadnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego .

Niebezpieczeństwa zabaw w pobliżu jezdni .

C.        Życie i praca w domu

 Struktura rodziny , wiek jej członków .

Organizacja życia w rodzinie .

Mieszkanie jako miejsce pracy i odpoczynku . Zasady bezpieczeństwa przy korzystaniu z urządzeń elektrycznych i gazowych .

Dawne i dzisiejsze sposoby oświetlania mieszkań .

Higiena osobista .

Odżywianie .

Zwierzęta domowe .

D  .  W  ogrodzie  szkolnym  i  w  parku

Rodzaje roślin i zwierząt .

Zmiany zachodzące w przyrodzie o różnych porach roku .

Park jako miejsce wypoczynku ludzi . Ochrona zieleni w parkach i na osiedlach .

              E  .  Nasza  miejscowość

 Nasze miasto : nazwa miejscowości , domy mieszkalne , ulice , zieleń , rzeki ...

Zabytki naszego miasta .

Typowe zajęcia mieszkańców .

Rodzaje sklepów .

Placówki służby zdrowia .

Praca policjanta .

Straż pożarna .

Zakłady usługowe : szewc , fryzjer , stolarz ...

 K  L  A  S  A     I  I

A . Pory dnia i roku , obserwacja pogody

 Doświadczenia wykazujące zmiany kierunków i długości cienia w zależności od położenia źródła światła .

Ćwiczenia w wyznaczaniu kierunków świata w terenie za pomocą słońca i kompasu .

Długoterminowa obserwacja pogody o różnych porach roku .

B .  W  gospodarstwie  ogrodniczym

 Warunki życia roślin .

Rośliny warzywne i ich części jadalne .

Chwasty i ich zwalczanie – obserwacja tempa ich rozwoju .

Praca ogrodnika i jej znaczenie . Obserwacja rozwoju rośliny od nasienia do nasienia .

C . W  sadzie

 Obserwacja budowy kwiatu jabłoni lub gruszy .

Doświadczenie pokazujące wpływ zapylania kwiatów przez owady na powstawanie zawiązków owoców .

Obserwacja życia ptaków w sadzie .

 D . Na  łące

 Obserwacja różnorodnych roślin łąkowych .

Słuchanie głosów świerszczy , trzmieli , żab...

Porównywanie różnorodnej roślinności łąk z jednorodną roślinnością pola uprawnego .

E . W  gospodarstwie  hodowlanym

 Obserwacja budowy ciała  i  życia ptaków .

Obserwacja budowy ciała  i  życia ssaków .

F . Najbliższe okolice

 Nazwy najbliższych wsi i miast .

Praca ludzi na wsi .

Praca ludzi w mieście .

Urząd pocztowy .

Porównywanie wyglądu wsi i miasta .

Poznawanie zabytków i miejsc wydarzeń historycznych .

Ćwiczenia w poruszaniu się po drogach , przekraczaniu jezdni .

Wdrażanie dzieci do świadczenia pomocy osobom starszym , niepełnosprawnym na ulicy przy przejściach przez jezdnię , przy wejściu do środków komunikacji miejskiej , w sklepie , w urzędzie pocztowym ...

 K  L  A  S  A       I  I  I

  A . Na  polach  uprawnych

 Obserwacja pola i prac polowych o różnych porach roku .

Obserwacja roślin uprawnych i zwierząt żyjących w polu .

Rozpoznawanie zbóż , roślin okopowych , oleistych .

Oglądanie narzędzi i maszyn rolniczych .

 B . W  lesie

 Obserwacja warstwowej struktury lasu .

Obserwacja drzew iglastych i liściastych .

Określanie typu lasu .

Obserwacja lasu jesienią i wiosną .

Słuchanie głosu ptaków , szumu drzew . Dostrzeganie piękna lasu .

Rozpoznawanie grzybów jadalnych i trujących .

C . Woda . Życie  w  wodach

 Badanie właściwości wody , lodu i pary wodnej .

Mierzenie temperatury wody . Wpływ temperatury na jej zamarzanie .

Obserwacja roślin w jeziorze .

Obserwacja życia roślin i zwierząt w akwarium .

D . Sposoby podróżowania

 Drogi i środki transportu w dawnych czasach .

Drogi lądowe i bezpieczne ich użytkowanie .

Transport samochodowy .

Pociągi pasażerskie i towarowe .

Transport wodny: śródlądowy i morski .

Transport lotniczy; samoloty , helikoptery .

Zwracanie uwagi na szczególne trudności w podróży osób niepełnosprawnych i brak przystosowania środków komunikacji do ich możliwości fizycznych .

E . Nasza  ojczyzna

Mapa Polski – nasza miejscowość na mapie .

Odszukiwanie na mapie Polski największych rzek , miast i szlaków komunikacyjnych .

Obserwacja krajobrazów Polski w różnych regionach (filmy) .

Parki narodowe .

5 .  P R Z E D M I O T Y   A R T Y S T Y C Z N E

       Przedmioty artystyczne mają na celu wszechstronne rozwijanie osobowości uczniów i przygotowanie ich do uczestnictwa w życiu kulturalnym . Przedmioty te odwołują się do psychicznej wrażliwości dzieci na piękno . Bardzo często wrażliwość ta jest o wiele głębsza u dzieci niepełnosprawnych , dlatego warto zwrócić uwagę na ich uzdolnienia plastyczne i muzyczne – zwłaszcza w przypadku dzieci niepełnosprawnych , które nie mają ograniczonej sprawności manualnej . Plastyka jest często łączona z pracami technicznymi , które sprawiają szczególnie dużo trudności dzieciom niepełnosprawnym ruchowo . Mimo to podczas tych przedmiotów mobilizujemy je do pracy samodzielnej . Prace plastyczne i techniczne dzieci niepełnosprawne starają się wykonywać same przy bardzo niewielkiej pomocy ze strony nauczyciela i kolegów . Jest to ten obszar pedagogiki , w którym dziecko niepełnosprawne – pod kierunkiem pedagoga – ma nauczyć się odporności na niepowodzenia , wytrwałości w dążeniu do celu , nie zniechęcania się porażkami czy większą sprawnością innych uczniów . Jest to również ten obszar pedagogiki, w którym dzieci w pełni sprawne muszą nauczyć się sprawiedliwej oceny wykonywanych przez siebie i kolegów prac , oceny weryfikującej nie tyle efekty , co wkładane w prace zaangażowanie i trud . Forma ekspresji artystycznej jest również formą rozładowania wewnętrznych napięć . Dlatego w treści kształcenia przedmiotów artystycznych ważne jest , by obok ćwiczeń praktycznych zawartych w programie nauczania kształtować umiejętność wyrażania stanów emocjonalnych poprzez odnoszenie poszczególnych barw , kształtów , dźwięków do uczuć radości , smutku , zadowolenia , przygnębienia , lęku , nadziei ... Ponadto podczas zajęć muzycznych wprowadzanie różnego rodzaju zabaw ruchowych z uwzględnieniem przydziału ról dzieciom niepełnosprawnym może być formą większego wzajemnego zbliżenia dzieci pełnosprawnych z niepełnosprawnymi rówieśnikami .

Celem przedmiotów artystycznych jest :

·                     Rozwijanie wyobraźni i aktywności twórczej

·                     Kształtowanie umiejętności wyrażania swoich przeżyć i emocji za pomocą różnych środków plastycznych

·                     Uwrażliwianie na piękno poprzez kontakt ze sztuką

·                     Rozwijanie zdolności plastycznych

·                     Rozwijanie sprawności manualnej , koordynacji wzrokowo-ruchowej oraz  orientacji w schemacie ciała

·                     Praktyczne zdobycie umiejętności wykonywania prostych czynności technicznych niezbędnych do samodzielnego i niezależnego funkcjonowania

·                     Doskonalenie słuchu fonematycznego ,ćwiczenia aparatu oddechowego , fonacyjnego i artykulacyjnego , mowy czynnej i biernej

·                     Poznania zabaw przy muzyce

·                     Twórczego rozwijania aktywności muzyczno- ruchowej

·                     Rozwijania uzdolnień muzycznych

·                     Dostarczania korzystnych doświadczeń pedagogicznych

·                     Przygotowania do aktywnego uczestnictwa w kulturze poprzez rozwijanie wrażliwości muzycznej

·                     Pozytywnego oddziaływania na emocje , usuwania napięć psychofizycznych .

        Przedmioty artystyczne będą obejmować dodatkowo dla dzieci niepełnosprawnych następujące zakresy działań :

1.                                           czynności manipulacyjne , takie jak np. : chwytanie , przekładanie przedmiotów , wkładanie i wyjmowanie przedmiotów , zamykanie i otwieranie pojemników, gniecenie, przewlekanie ,

2.                                           budowanie ,konstruowanie , modelowanie , np. : budowanie różnych układów według wzoru i samodzielnie , konstruowanie z klocków , łączenie różnych materiałów poprzez klejenie , wtykanie , spinanie itp. ,

3.                                           lepienie , np. : mieszanie , ugniatanie mas , napełnianie masami naczyń , formowanie różnych kształtów , oblepianie przedmiotów masami ,

4.                                           wydzieranie , np. : darcie dowolne papieru , wydzieranie kształtów ,

5.                                           cięcie , wycinanie , np. : cięcie dowolne , cięcie wzdłuż narysowanej linii,

6.                                           stemplowanie , np. : odbijanie śladów dłoni i palców , odbijanie śladów stempli .

Oprócz  realizowania ćwiczeń rozwijających sprawność manualną , orientację przestrzenną ,koordynację wzrokowo-ruchową , w miarę możliwości należy przygotować dzieci sprawne i niepełnosprawne do samodzielnego i niezależnego funkcjonowania w życiu codziennym . Może się ono odbywać poprzez :

         -       przyrządzanie prostych posiłków , np. surówek ,

-                                                    wykonywanie łatwych prac porządkowych , np. układanie rzeczy w miejscach przeznaczenia ,

-                                                    obsługę bezpiecznych urządzeń technicznych i audiowizualnych , np. korzystanie z różnych rodzajów oświetlenia , uruchamianie radia ,telewizora , magnetofonu , korzystanie z domofonu , budzika .

System  oceniania  w klasie  integracyjnej

            System oceniania  w klasie integracyjnej jest zgodny z wewnątrzszkolnym systemem oceniania  zatwierdzonym przez radę naszej szkoły . Przedmiotem oceny są : wiadomości , umiejętności , zachowanie . Ocena może być wyrażona w postaci zapisu , symbolu umownego, oceny opisowej semestralnej i końcoworocznej . Obszary wiadomości i umiejętności podlegające ocenie :

• Mówienie i słuchanie
• Czytanie i pisanie
• Umiejętności matematyczne
• Aktywność społeczno-przyrodnicza
• Umiejętności artystyczne
• Aktywność ruchowa
• Praca na zajęciach
• Kontakty społeczne
• Kultura osobista i zachowanie

       Rodzice są informowani o postępach w nauce i zachowaniu swoich dzieci podczas indywidualnych rozmów , konsultacji , wywiadówek ,stałych terminów spotkań wyznaczonych przez wychowawcę , towarzyskich spotkań z rodzicami np. podczas przedstawień ,koncertów lub inscenizacji przygotowanych przez uczniów i nauczyciela .

       Skala ocen obowiązująca w naszej szkole w nauczaniu zintegrowanym i w klasach integracyjnych jest czterostopniowa : wspaniale , bardzo dobrze , zadawalająco , słabo .

        Kontrola wiadomości i umiejętności uczniów odbywa się poprzez :

·         Karty pracy

·         Sprawdziany pisemne

·         Pisania ze słuchu i z pamięci

·         Odpowiedzi ustne

·         Testy

   Ocenianie uczniów niepełnosprawnych :

-          obniżenie wymagań edukacyjnych w stosunku do ucznia , u którego stwierdzono specyficzne trudności w uczeniu się lub deficyty rozwojowe uniemożliwiające sprostania wymaganiom edukacyjnym wynikającym z programu nauczania , na podstawie pisemnej opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej lub innej poradni specjalistycznej ,

-          przy ustalaniu oceny z wychowania fizycznego , techniki , muzyki i plastyki branie pod uwagę wysiłku wkładanego przez ucznia w wywiązywanie się z obowiązków wynikających ze specyfiki tych zajęć ,

-          dostosowanie zadań , czasu i tempa pracy ucznia na sprawdzianach do jego możliwości .

 KRYTERIA    OCENY    OPISOWEJ    : 

 
Opracowała : mgr Małgorzata Podwyszyńska